Cateau-Cambresis: vernieuwd Matisse museum
| Musée Matisse in Cateau-Cambrésis |
Een opmerkelijk architectonisch erfgoed
Het Henri Matisse Museum heeft zijn deuren weer geopend in Le Cateau-Cambrésis, na een tweede uitbreiding onder leiding van architect Bernard Desmoulin. Nieuwe ruimtes en een vernieuwde route geven volop ruimte om een essentiële collectie te ontplooien
Het museum beschikt nu over 1.000 vierkante meter extra en de scenografie is opnieuw ontworpen " om een educatieve benadering van het gehele werk van de meester van de kleur te bevorderen ."
Het Matisse Museum werd in 1952 door Matisse zelf opgericht in de stad waar hij op 31 december 1869 werd geboren. De schilder schonk zijn stadgenoten van Cateau-Cambrésis 82 werken, die hij vervolgens in het renaissancestadhuis installeerde.
In 1982 werd de collectie overgebracht naar het hart van de stad, naar het Palais Fénelon, de voormalige tweede residentie van de aartsbisschoppen van Cambrai, heren van Le Cateau. Het huidige gebouw, tussen de binnenplaats en de tuin, dateert uit het midden van de 18e eeuw.
In 2002 : een eerste renovatie van het museum en uitgebreid door architecten Laurent en Emmanuelle Beaudouin uit Nancy. De projectleiders voegden een gebouw van baksteen en glas toe aan de gevel van de oude school, waarmee ze op poëtische en harmonieuze wijze het klassieke en het moderne combineerden.
In 2003 : Architectuur genomineerd voor de Mies Van Der Rohe-prijs.
Het museum toont schilderijen van Henri Matisse en sculpturen:
" Matisse was een veelzijdig en innovatief kunstenaar. Hij deed alles, van grafiettekenen tot houtskool. Hij maakte lithografie. Hij gebruikte alle grafische technieken. Hij schilderde natuurlijk. Hij maakte gouaches. Hij maakte olieverf. Hij was beeldhouwer. Hij maakte glas-in-loodramen. Hij werkte met textiel voor liturgische voorwerpen ." Maar ook boeken, papier... Hij was een kunstenaar in hart en nieren, maar ook een technicus. De gebruikte technieken worden in het museum uitgelegd.
In het gerenoveerde Matisse Museum zijn zeventien tentoonstellingsruimtes ingericht. De collectie van Matisse is ondergebracht in het hoofdgebouw van het Palais Fénelon . Tien zalen die in tien fasen het verhaal vertellen van het leven en werk van Henri Matisse . De collectie Auguste Herbin is ondergebracht in het nieuwe gebouw, verdeeld over vijf zalen die de carrière van de kunstenaar, geboren in Quiévy in 1882, belichten. De Tériade- toont de schenking van de beroemde uitgever: 27 boeken en zo'n 500 gravures van de grootste kunstenaars: Chagall, Léger, Rouault, Miro, Matisse, Le Corbusier...
| Le Familistére de Guise |
De oprichter was Jean-Baptiste André Godin
Jean-Baptiste André Godin (1817 - 1888) kwam oorspronkelijk uit Esquéhéries ( Aisne ). Zijn vader, een slotenmaker, leerde hem metaalbewerking. Godin verliet de school op elfjarige leeftijd voordat hij op zeventienjarige leeftijd aan zijn Tour de France begon. In 1840 richtte hij in Esquéhéries een werkplaats op voor de vervaardiging van gietijzeren kachels, waarvoor hij datzelfde jaar patent aanvroeg.
Het succes van de productie van verwarmings- en kooktoestellen, de beroemde "Godin-kachels", ligt in de keuze van het productiemateriaal, namelijk gietijzer , dat de warmte veel beter verspreidt dan het plaatstaal dat voor de oude modellen werd gebruikt.
Godin, van bescheiden afkomst, verdiende snel zijn fortuin en vestigde zich in een snelgroeiende markt. De activiteiten van de fabriek groeiden aanzienlijk en er waren inmiddels zo'n 1.500 mensen werkzaam.
"Familistère" is de naam die Godin gaf aan de woongebouwen die hij van 1858 tot 1883 voor zijn werknemers en hun gezinnen liet bouwen, waarschijnlijk op basis van de plannen van de fourieristische architect Victor Calland. Godin haalt directe inspiratie uit de phalanstère van Fourier , maar zoals altijd sorteert hij de theorie door om deze aan te passen aan zijn eigen ideeën en vooral om deze haalbaarder te maken.
De Familistère omvat verschillende groepen gebouwen:
Godin verbiedt het individuele huis en geeft de redenen daarvoor in Social Solutions : “De voorstanders van kleine huizen merken niet dat als je een beetje naar beneden gaat, vanuit het kleine huis, je de hut van de wilde ziet verschijnen […] Op het platteland heeft de bedelaar in vodden een dak en een tuin. […] De isolatie van huizen is niet alleen nutteloos, maar schadelijk voor de samenleving .” Voor Godin maakt de Familistère de creatie mogelijk van “equivalenten van rijkdom” waartoe werknemers individueel geen toegang hebben, maar die voor hen toegankelijk zijn wanneer ze worden samengevoegd door “de diensten die de rijken ontlenen aan de huiselijkheid, te vervangen door gemeenschappelijke instellingen” .
In 1874, in Rijkdom ten dienste van het volk. In de Familistère van Guise schrijft Godin: ‘Omdat we van het huisje of de zolder van elk werkend gezin geen paleis konden maken, wilden we de woning van de arbeider in een paleis onderbrengen: de Familistère is in feite niets anders, het is het paleis van de arbeid, het SOCIALE PALEIS van de toekomst . ’
Godin verzette zich tegen de principes van het kapitalisme en vond dat de arbeider de hoogste sociale status moest hebben, omdat hij degene was die werkte en rijkdom produceerde. Naast de materiële aspecten van het werk moet de Familistère leiden tot een morele en intellectuele verheffing van de arbeider en hem in staat stellen zelfrespect en onafhankelijkheid ten opzichte van de burgerlijke maatschappij te herwinnen.
Het onderwijs in de sociale economie gaat in deze richting, net als de architectuur van de gebouwen zelf: in de binnenplaatsen zijn de gangen die toegang geven tot de appartementen bedoeld om permanente ontmoetingsplekken te vormen tussen de arbeiders, ongeacht hun positie in de hiërarchie van de fabriek - arbeider, kantoorbediende of manager - om een echte broederschap te creëren tussen de bewoners van de Familistère.